Chỉ qua một cuộc điện thoại, Trump và Thủ tướng Ấn Độ Modi vừa hoàn tất một trong những thương vụ địa chính trị lớn nhất thập kỷ: Mỹ giảm thuế hàng Ấn Độ từ 25% xuống 18%, đổi lại Ấn Độ cam kết mua 500 tỷ đô la hàng Mỹ, ngừng hoàn toàn việc mua dầu Nga, và dỡ bỏ mọi rào cản thương mại với Mỹ - một sự đầu hàng kinh tế gần như toàn diện nhưng lại là nước cờ chiến lược tính toán kỹ.

Con số 500 tỷ đô la lớn hơn cả nền kinh tế Việt Nam, nhưng thực chất đây không phải thỏa thuận thương mại thuần túy mà là hợp đồng “mua đồng minh”: Trump đang dùng tiền để kéo Ấn Độ - quốc gia 1.4 tỷ dân, đối trọng tự nhiên của Trung Quốc ở châu Á - ra khỏi quỹ đạo Nga-Trung và đưa vào Mỹ. Điều khoản bắt Ấn Độ ngừng mua dầu Nga đặc biệt đau đớn: dầu Nga rẻ hơn 20-30%, việc chuyển sang dầu Mỹ có nghĩa là người dân Ấn Độ sẽ chịu giá xăng cao hơn - nhưng Modi chấp nhận vì đổi lại ông nhận được công nghệ quốc phòng, bảo hộ an ninh trước Trung Quốc, và tấm vé tham gia câu lạc bộ cường quốc toàn cầu.

Nga là người thua lớn nhất - mất 30-40 tỷ đô la doanh thu dầu hàng năm và một đồng minh chiến lược. Trung Quốc cũng run sợ khi thấy vòng vây Mỹ-Nhật-Ấn-Úc ngày càng thắt chặt. Còn Việt Nam? Hàng Ấn Độ giờ cạnh tranh trực tiếp với ta ở thị trường Mỹ với lợi thế thuế thấp hơn - một lời nhắc nhở rằng trong thời đại Trump, không chủ động đàm phán nghĩa là bị bỏ lại phía sau.