Donald Trump vừa tung ra đòn chưa từng có: áp thuế 10% lên tám nước châu Âu từ ngày 1/2, tăng lên 25% vào tháng 6, và sẽ chỉ dỡ bỏ khi các nước này đồng ý để Mỹ “mua toàn bộ Greenland”. Danh sách bị nhắm gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan - tức là Trump đang đe dọa cả những đồng minh thân thiết nhất.

Greenland không phải mảnh đất bình thường. Đảo lớn nhất thế giới này nằm ở vị trí chiến lược Bắc Cực, chứa kho tàng kim loại hiếm cần cho công nghệ cao, tiềm năng dầu khí khổng lồ, và là pháo đài quân sự không thể thay thế trong đối đầu với Nga-Trung Quốc. Nhưng Greenland thuộc Đan Mạch, và 56,000 cư dân bản địa đã nói rõ: họ muốn độc lập, không muốn làm tiểu bang Mỹ.

Trump đang đặt cược táo bạo: dùng sức ép kinh tế để đạt được tham vọng lãnh thổ - điều chưa từng xảy ra giữa các đồng minh phương Tây. Nhưng cách làm này phá vỡ nền tảng NATO được xây dựng suốt bảy thập kỷ, vi phạm nguyên tắc tôn trọng chủ quyền mà chính Mỹ từng thiết lập, và tạo cơ hội vàng cho Nga-Trung Quốc khai thác sự chia rẽ phương Tây.

EU đã tuyên bố đoàn kết tuyệt đối với Đan Mạch và chuẩn bị đáp trả. Một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương đang lờ mờ hiện hình - và lần này không ai thắng cả.